Cereyan bulucu: pencere havayı nereden sızdırıyor

Çünkü el odayı bulur, alet ise deliği bulur. Küçük bir açıklıktan geçen hava türbülanslıdır ve türbülans çok geniş bir bantta gürültü yayar; 14 kHz üzerinde sıradan bir odada neredeyse başka hiçbir şey yoktur, bu yüzden duyulmayan bir kaçak orada çevresinin çok üstünde durur. Sentetik odalarda ölçüldü: o bantta sessiz bir odanın 33 dB üzerinde, aynı kaydın duyulabilir kısmında ise bir desibelden az değişim. Diğer yarısı dalga boyudur: yaklaşık yirmi milimetre, çerçevenin etrafından dönmeyecek kadar kısa; bu yüzden değer, pencerenin bir yerden cereyan yaptığını söylemek yerine deliğin olduğu yerde tepe yapar.

Kontrolün yanıtladığı ve var olma nedeni olan soru bu. Taramadan önce sayfa, telefonun kendi hoparlöründen bir ton merdiveni çalar ve geri gelmelerini dinler. 19 kHz’de geri gelirlerse mikrofon 19 kHz’i duyuyordur ve sessiz bir duvar gerçekten sessizdir. Hiçbir şey gelmezse sonuç olumsuz değil, belirsizdir: hoparlör, ses düzeyi ve mikrofon bu döngünün içindedir ve test hangisinin yetersiz kaldığını söyleyemez. Bu durumda çözüm iki telefon kipidir, çünkü kaynak diğer telefondur.

Çünkü burada mutlak bir sayı kurgu olurdu. 14 kHz üzerindeki mikrofon duyarlılığı telefondan telefona çok değişir, hiçbiri kalibre edilmemiştir ve ana yol kenarındaki bir dairenin arka planı kırdaki bir evinkine hiç benzemez. Dürüstçe ölçülebilen şey bir farktır: bu nokta, aynı dakika içinde aynı telefonla iki metre ötedeki sağlam bir duvar parçasına karşı. Değerin anlamı budur ve bilmek istediğiniz şey de aslında budur.

Muhtemelen tısırtı değil bir ton ve sayfa hangisi olduğunu etiketler. Delikten geçen türbülans geniş bantlıdır; enerji tüm banda yayılır. Fan kanadı, telefon şarj aleti, LED sürücü, eski bir monitör ve ultrasonik haşere kovucu ise hepsi tek bir frekansta çınlar. Sayfa sesin ne kadar tonal olduğunu ölçer ve her işaretin yanına “ton” ya da “tısırtı” yazar; böylece pencere pervazındaki şarj aleti raporda kaçak olarak görünmez.

Bir telefon 18,5 kHz’de bir ton çalar ve saniyede yedi kez açıp kapatır; diğeri 18,5 kHz’deki enerjiyi değil, duyduğu sesteki bu yedi hertzlik deseni arar. Aynı frekansta duran başka her şey (televizyon, kovucu, anahtarlamalı güç kaynağı) sabittir, bu yüzden desene hiçbir katkısı olmaz. Düzenekte ölçüldü: taşıyıcıda 25 dB daha yüksek bir parazit bile gerçek vericiye 49 dB farkla yenilir. Kaynağı içeri koyun, çerçeveyi dışarıdan gezin; en yüksek değer sesin geçtiği yerdir.

Bu daha kolay durumdur ve donanım dedektörleri de bunun için satılır. Basınçlı bir kaçak, cereyanlı bir pencereden çok daha gürültülü ve çok daha yüksek frekanstadır, bu yüzden hemen göze çarpar; ancak aynı sınır geçerli: telefon mikrofonu 20 kHz civarında biter, özel yapım bir dedektör ise atölyenin daha da sessiz olduğu 40 kHz’de çalışır. Bağlantı parçasına yakınken bu bulur. Makinelerle dolu gürültülü bir atölyede ise 40 kHz’lik alet parasını hak eder.

Hayır ve aradaki farkı söylemekte yarar var. Donanım dedektörü, rekabet edecek şeyin daha da az olduğu 40 kHz’de dinler, yönlü bir huni kullanır ve kalibredir. Telefon kendi örneklemesi yüzünden yaklaşık 20 kHz ile sınırlıdır, orada tepkisi bilinmeyen kalibre edilmemiş bir mikrofona sahiptir ve belirli bir yöne bakmaz. Ama bir pencere için önemli olan iki şeye sahiptir: sessiz bir bant ve kısa bir dalga boyu. Bir çerçevenin hangi köşesinin sızdırdığını bulmak için işe yarar; endüstriyel bir inceleme için doğru alet değildir.