Güneş ve Yıldızlarla Pusula Hatası ve Deviasyon Tablosu

Seyir jurnalindeki gibi, saat dilimi numarasıyla gemi saati; doğu pozitiftir: +3 dilimi, UTC’nin gemi saatinden üç saat geride olduğu anlamına gelir. (Nautical Almanac’taki dilim tanımı ters işaret taşır.) Araç bunu UTC’ye çevirir ve sonucu alanın altında gösterir. Doğruluk için saniyeleri de girin: azimut hızlı değişirken yarım dakika önemlidir.

Güneşin pusula kerterizini alın ve tam saati not edin. Araç, o an için Güneş’in gerçek azimutunu efemerislerden alır; pusula hatası gerçek azimut eksi pusula kerterizidir, doğu yönlü hata pozitiftir. Manyetik pusulada hatadan varyasyon çıkarılır ve o rotadaki deviasyon kalır.

Azimut hızlı değiştiğinde: yüksek bir cisimde ve meridyene yakın cisimlerde. Araç azimutun değişim hızını hesaplar ve yarım dakikalık zaman hatası 0,3°’den fazla verirse uyarır. Ayrıca eğik azimut dairesinden doğan hata cismin yüksekliğiyle artar.

Cayro pusulası geminin manyetizmasından etkilenmez ve hız ile enlem alete girildiğinde hatası her rotada neredeyse aynıdır. Bu düzeltmeler yoksa cayro pusulasında rotaya bağlı bir hız hatası olur. Manyetik pusulada hata varyasyon artı deviasyondur ve deviasyon rotayla değişir; bu yüzden tablo hâline getirilir.

Bir rotadaki deviasyon şu formülle ifade edilir: δ = A + B·sin CC + C·cos CC + D·sin 2CC + E·cos 2CC. A sabit kısımdır, B ve C yarım daire deviasyonu, D ve E ise çeyrek daire deviasyonudur. Katsayılar sekiz rotaya en küçük kareler yöntemiyle uydurulur ve kalan hata gözlemlerin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösterir.

Gemiyi 45° arayla sekiz rotadan geçirin ve her birinde şunlardan birini kaydedin: başka bir pusulayla karşılaştırarak manyetik rotayı, bilinen cayro hatasıyla cayro rotasını veya gerçek yönü bilinen bir transitin pusula kerterizini. Yöntemi tablonun üstündeki anahtarla seçin.

World Magnetic Model 2025, Dünya’nın alanını bir bütün olarak tanımlar; NOAA, varyasyonun tipik doğruluğunu yaklaşık yarım derece olarak verir. Model, haritalarda işaretli yerel manyetik anomalileri görmez. Harita o bölge için bir varyasyon veriyorsa “Haritadan varyasyon” seçeneğini açıp değeri girin.

Standart manyetik pusulanın kalan deviasyonu normalde 3°’yi, dümen pusulasının ise 5°’yi aşmamalıdır. Daha büyükse deviasyon tabloya yazılmaz, düzelticilerle giderilir.

Sayfa yüklendikten sonra hesaplama tarayıcıda yapılır: efemerisler ve manyetik alan modeli sayfanın içinde hazırdır. Sayfanın bağlantı varken açılması gerekir.