Rusça kelime çözümlemesi: sesler, yapı ve dil bilgisi

Sözcük başında, ünlüden sonra ve ь ya da ъ’den sonra gelen е, ё, ю, я harfleri iki sesi karşılar: [й’] artı bir ünlü. «ёлка» sözcüğünde ё başta durur, bu yüzden [й’о] verir ve sözcük [й’о́лка] diye okunur — dört harf için beş ses. «лёд» sözcüğünde aynı ё bir ünsüzden sonra gelir ve tek ses [о] karşılar, aynı zamanda [л’] sesini yumuşatır. Çözümleme böyle bir farkı ses tablosunun altındaki ayrı bir satırda belirtir.

«вств» ünsüz öbeğinde ilk ünsüz düşer: [здра́ствуй’т’э] denir. Bu, «честный» sözcüğündeki т ya da «праздник» sözcüğündeki д gibi okunmayan bir ünsüzdür. Harf, akraba sözcükler («здравие») yüzünden yazılır ama sesi yoktur, bu yüzden «здравствуйте» sözcüğünde harften az ses vardır. Çözümleme tablosunda böyle bir harfe tire ve «sessiz» notu düşülür.

«Подснежник» değişir: подснежник-а, подснежник-у. Sözlük biçiminde sondaki ek duyulmaz ama vardır — boş kutuyla gösterilen sıfır ek. «Пальто» ise hiç değişmez: her hâlde aynıdır, değişen bir kısmı yoktur, dolayısıyla eki de yoktur ve sözcüğün tamamı gövdedir. Sözcük parçaları sekmesinde sıfır ek boş bir kutudur, çekimsiz sözcüklerde kutu olmaz.

Tek başına ikisi de olabilir: bunlar eş sesli sözcüklerdir. «Стекло» (что? — ne?) cam anlamına gelen, nötr cinsten bir addır; «стекло» (что сделало? — ne yaptı?) ise «стечь» (aşağı akmak) fiilinin geçmiş zaman biçimidir. Çözümleme her iki okunuşu da düğme olarak gösterir, daha sık görüleni başta yer alır. Bir cümle yazarsanız («Со стола стекло молоко»), komşu sözcükler okunuşu önerir; son seçim sizindir.

Sözcük parçaları sözlüğü, Rusça Vikisözlük’teki katkıcıların yazdığı sözcük ayrımlarından ve okul müfredatındaki tipik sözcüklerden oluşan kısa bir listeden oluşur. Birçok sözcük bu sözlükte yoktur; bu durumda algoritma sözcüğü kendisi ayırır: sözcüğün biçimlerini karşılaştırarak çekim ekini bulur (стен-а, стен-ы, стен-е), önekleri, kökü ve ekleri ise sözlükteki sözcüklerde geçen parçalardan alır. Böyle bir sonuç «Otomatik çözümlendi» etiketini taşır, sınırları kesik çizgiyle çizilir ve bir ders kitabıyla karşılaştırılmalıdır. Kök sözlükte yoksa ya da gövde birden fazla şekilde ayrılabiliyorsa araç tahmin yürütmez: yalnızca gövdeyi ve çekim ekini gösterir.

Güncel Rusça ders kitapları mastardaki -ть ekini gövdeye dahil olmayan bir çekim eki sayar: «читать» sözcüğünün gövdesi «чита» olur. Eski ders kitapları ise -ть ekine çekim eki derdi. Araç varsayılan olarak çekim ekini kullanır; «Nasıl yazılır» ayarlarından ders kitabınızdaki yöntemi seçebilirsiniz. Aynı ayarlar -ся ekinin de gövdeye dahil olup olmadığını belirler.